"Наркостопқа" бей-жай қарамайтын әрбір адам қосыла алады!
Жоба жаңа еріктілерді құптайды. Төменде "Наркостоптың" еріктісі болудың қадамдық нұсқаулығы, еріктілер үшін қандай талаптар мен мүмкіндіктер бар екендігі көрсетілген.

Кибереріктілік – бұл цифрлық кеңістіктегі әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған ерікті көмектің заманауи нысаны. Ол киберқылмыс, буллинг, алаяқтық, заңсыз контент және интернеттегі басқа да қатерлер сияқты құбылыстармен күреске қатысуға мүмкіндік береді. Бұл нұсқаулықта Сіз қалай киберерікті болуға болатынын, қандай дағдылар қажет екендігін және өз жолыңызды неден бастау керектігін білетін боласыз.

1) Мәселені зерттеңіз:

• Алаяқтық, буллинг, есірткі саудасы, кибер шабуылдар және т.б. кибер қауіптер туралы көбірек біліңіз.
• Құқық қорғау органдарының сайттарын, кибереріктілердің білім беру курстары мен форумдарын зерделеңіз.

2) Кибереріктілер жобаларына қосылыңыз:

• Әлеуметтік желілерден немесе narkostop.kz платформаларынан кибереріктілер топтарын табыңыз
• ҮЕҰ, білім беру ұйымдары немесе мемлекеттік құрылымдар өткізетін тренингтер мен вебинарларға қатысыңыз.

3) Оқу:

• Киберқауіпсіздік және сандық сауаттылық бойынша тегін курстардан өтіңіз https://www.youtube.com/@nezavisimkz/videos
• Интернет мониторингі үшін арнайы құралдар туралы біліңіз.

4) Практикалық қызмет:

• Әлеуметтік желілерді күдікті контенттің болуына бақылауға қатысыңыз.
• Қол жетімді платформалар арқылы бұзушылықтар туралы хабарлаңыз https://t.me/narko_shekteu_almaty_bot

Басқа еріктілер мен ұйымдармен қалай қарым-қатынас жасауға болады?

• Тәжірибе алмасу үшін кибереріктілердің онлайн-қауымдастықтарына кіріңіз.
• ҮЕҰ-мен ынтымақтасыңыз: көптеген ұйымдардың еріктілер жұмыс істей алатын бағдарламалары бар.
• Шараларға қатысыңыз: пайдаланушылардың хабардарлығын арттыруға бағытталған киберіс-шараларға қатысыңыз.

Қандай құралдарды пайдалану керек?

• Әлеуметтік желілер: контент мониторингі және ақпараттық шараларды тарату үшін.
• Киберқауіпсіздік құралдары: VPN, антивирустар, деректерді шифрлауға арналған қосымшалар.
• Оқу платформалары: Онлайн-курстар, YouTube арналары, сарапшылардың блогтары.

Этика және жауапкершілік
Кибереріктілік этикалық нормаларды қатаң сақтауды талап етеді:

• Құпиялылық: зардап шеккендердің жеке мәліметтерін жарияламаңыз.
• Заңдылық: еліңіздегі құқықтық нормаларды сақтаңыз.
• Құрмет: өзіңіз көмектесетін адамдарға эмпатия мен құрмет көрсетіңіз.

Кибереріктілік - бұл тек көмек қана емес, сонымен қатар интернеттегі әлемді қауіпсіз ету мүмкіндігі. Кішігірім қадамдардан бастап, дағдыларыңызды жетілдіріп, пікірлестеріңізді іздестіріңіз. Сіздің әрбір үлесіңіз маңызды және біреуді қауіптен құтқарып қалуы немесе нақты қолдау көрсетуі мүмкін.
Кибереріктілердің жұмыс алгоритмі: есірткі туралы ақпарат мониторингі

1) Дайындау

1. Қағидалармен танысу:

• Есірткінің заңсыз айналымына қарсы күреске және мониторингке байланысты Қазақстан Республикасының заңнамалық нормаларын түсінетініңізге көз жеткізіңіз.
• Жұмыс істеуді жоспарлап отырған платформалардың құпиялылық саясатымен танысыңыз.

2. Құралдарды теңшеу:

• Қауіпсіз қосылу үшін VPN орнатыңыз.
• Вирусқа қарсы бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдаланыңыз.
• Telegram ботасы мен Instagram-дағы @narkostopkz аккаунтын қоса алғанда, жылдам кіру үшін ресурстарға сілтемелер дайындаңыз.

2) Интернет кеңістігінің мониторингі

1. Күдікті контентті іздеу:

• Әлеуметтік желілер: Түсініктемелерді, постарды, хэштегтерді (мысалы, "закладка", "зат", "жылдамдық") мұқият зерделеңіз.
• Мессенджерлер: Топтар мен арналарды бақылаңыз, әсіресе, күдікті атаулары бар немесе қатысушылар саны көп.
• Форумдар: тақырыптық талқылауларды қадағалаңыз.

2. Құқыққа қарсы контенттің белгілері:

• Есірткі сатуға тікелей сілтемелер.
• "Курьерлерді" немесе "закладчиктерді" іздеу туралы хабарландырулар.
• Есірткі заттарына байланысты кодтық сөздерді айту.

3) Бұзушылықтарды тіркеу

1. Скриншоттар жасаңыз:

• Оларға күнін, уақытын және көздің сілтемесін көрсетіңіз.
• Суреттерді жеке папкада сақтаңыз.

2. Көздің сілтемесін жазып алыңыз:

• URL-ды сақтаңыз немесе мәтінді мессенджерлерден көшіріп алыңыз.
• 3. Контентті сипаттаңыз:
• Неге оны құқыққа қайшы деп санайтыныңызды көрсетіңіз.
• Мысалы, "Хабарда есірткі сатудың тікелей жарнамасы (қосымшаға скриншот) бар".

4) Ақпаратты беру

1. Telegram-бота арқылы:

• Telegram ботын ашыңыз.
• Тіркелген ақпаратты (скриншоттар, мәтін, сілтемелер) жіберіңіз.
• Егер нақтылау қажет болса, боттың нұсқауларын орындаңыз.

2. Instagram арқылы:

• @narkostopkz парақшасының Direct-іне ақпарат жіберіңіз.
• Жағдайдың сипаттамасын қосқаныңызға көз жеткізіңіз.

3. Кері байланыс:

• Егер нақтылау сұрауын алсаңыз, жедел түрде қосымша деректерді ұсыныңыз.

5) Кибереріктінің жауапкершілігі

1. Заңды сақтау:

• Киберерікті өз әрекеттерінің заңдылығы үшін жауапты болады.
• Материалдарды таратуға қатыспаңыз, тіпті белгілеу мақсатында да - ақпаратты уәкілетті тұлғаларға берумен шектеліңіз.

2. Құпиялылық:

• Тіркелген ақпаратты ашық көздерде жарияламаңыз.
• Күдіктілердің жеке мәліметтерін таратпаңыз.

3. Әдеп пен құрмет:

• Негізсіз айыптаудан аулақ болыңыз.
• Командаға және басқа да еріктілерге құрмет көрсетіңіз.

6. Жұмысты аяқтау

• Барлық деректердің дұрыс жіберілгеніне көз жеткізіңіз.
• Егер Сіз жедел көмекті қажет ететін күрделі жағдайға тап болсаңыз, бұл туралы құқық қорғау органдарының жедел желісі арқылы хабарлаңыз.

Telegram-бот немесе Instagram арқылы жіберуге арналған есеп үлгісі

• Ақпараттың мәлім болған күні мен уақыты: 25.12.2024, 14:30.
• Дереккөз: Instagram, аккаунт @example _ seller.
• Есірткі жарнамасы бар хабарлама табылды. Скриншот қоса беріліп отыр.
• Нақтылауға арналған байланыс: (қажет болса).